Marry schrijft iedere maand een artikel in het blad Uitzicht voor de Moermanvereniging:
In mijn tuin staat al vijftig jaar een appelbes (Aronia Melanocarpa). Ooit geplant vanwege haar sierwaarde. Als bloemist gebruikte ik de bladeren ervan in bruidsboeketten en grafwerk. Later besefte ik pas hoe buitengewoon gezond deze struik is.
Dankzij de prachtige bloesem in het voorjaar, trosjes zwartgekleurde bessen in de zomer en oranje-rode bladeren in de herfst ervaren we de appelbes vooral als een sierplant. De bloesem lijkt een beetje op de bloemetjes van de aardbei, met wit-paarse meeldraden. Daaraan zie je dat de appelbes uit de familie van de Roosacea komt. De trosjes met bessen hebben iets weg van de vlierbes, maar de trossen zijn kleiner en de bessen groter.
Pikzwart zijn de vruchten van de Aronia Melanocarpa. Het Latijnse ‘melano’ betekent ‘donkergekleurd’. Aan de binnenkant van onze cellen zit melanine, niet te verwarren met het hormoon melatonine. Melanine in onze huidcellen zorgt ervoor dat de huid in de zomer donkerder wordt. Deze stof zit ook in de vruchten van de appelbes en is heilzaam bij huidklachten en zonneallergie.
De bessen zijn wrang van smaak en – net als cranberries – het lekkerst wanneer je ze kookt en er jam, sap of gelei van maakt. Dan combineer ik de vrucht altijd met appel of pruimen. Appelbessen zijn supergezond! Ze zijn rijk aan polyfenolen. Van fenolen bestaan drieduizend soorten, allemaal even gezond. Het woord ‘poly’ zegt wel genoeg. De hele serie heilzame stoffen die de Schepper ooit bedacht, heeft hij in deze bescheiden appelbessen gestopt!
Appelbes is ook rijk aan antioxidanten, vitamine C en rutine, een flavonoïde die het immuunsysteem versterkt. Verder bevatten de bessen een hoge dosis antocyanide, wat we kennen uit de pitten van bittere amandelen. Een stof die gunstig werkt op de conditie van de bloedvaten; het stimuleert de elasticiteit van de vaten.
De appelbes groeit als bescheiden struik op lichtzure grond. Van oorsprong komt deze plant uit Noord-Amerika. Indianen mengden de bessen met alles wat ze lang bewaren wilden. In mijn tuin plukken we de appelbessen met een hark. Meestal deel ik de opbrengst met de vogels; dan is alles in een week weg. Maar dit jaar is de oogst zó overvloedig… ook de vogels krijgen die niet zomaar op. De struik is elk seizoen prachtig om te zien, onderhoudsvrij en vorstbestendig. Wie wil kan bij mij een stekje komen halen. Op 8 september is het open dag in mijn kruidentuin. Welkom!
Dessertsaus:
1 kop appelbes
1 kop vruchten van het seizoen bijv. kwetsen, bramen oid
1 theelepel kaneel
1 eetlepel citroenrasp
Stevia of verantwoorde zoetstof naar smaak
1 kop water
Alles in een pan en laten inkoken tot een dikke saus of jam dikte.
Kokend heet in schone potjes met dop zullen tot de rand.
Omgekeerd weg zetten op de deksel totdat het is afgekoeld is.
Eet smakelijk!